Demirtaş'ın fezlekesi Başbakanlık'ta

Demirtaş'ın fezlekesi Başbakanlık'ta
04 Mart 2016, 10:32

Tamamlanan "Demokratik Özerklik" fezlekesi Başbakanlık'a ulaştı.

Adalet Bakanlığı, HDP Eş Genel Başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ ile milletvekilleri Selma Irmak, Sırrı Süreyya Önder ve Ertuğrul Kürkçü hakkında "dokunulmazlıkların kaldırılması" istemiyle hazırlanan fezlekeyi, TBMM'ye gönderilmek üzere Başbakanlık'a sundu.

MİLLETVEKİLİ DOKUNULMAZLIĞI NASIL DÜŞER?

ÖNCE FEZLEKE HAZIRLANIYOR


Milletvekilleri hakkında işledikleri iddia edilen suçtan dolayı soruşturma yapan savcılar, dokunulmazlığın kaldırılması istemini içeren bir fezleke (kısa karar, özet yazı) hazırlayarak Başbakanlığa gönderiyor. Fezleke, Başbakanlık ve Adalet Bakanlığı'ndaki teknik değerlendirmenin ardından gereği yapılmak üzere TBMM'ye gönderiliyor.

İTİRAZ REDDEDİLİRSE KESİNLEŞİYOR

TBMM Başkanlığı, fezlekeyi, Meclis Anayasa ve Adalet Karma Komisyonu'na sevk ediyor. Komisyon, ilgili milletvekilinin dokunulmazlığının kaldırılmasına hükmederse, fezleke eşliğindeki raporunu TBMM Genel Kurulu'na gönderiyor. Rapor 10 gün içinde Genel Kurul'da okunuyor, itiraz edilmezse ve/veya itiraz reddedilirse kesinleşiyor. Suçlanan milletvekili Genel Kurul'da savunma yapabiliyor.

Bu aşamaların ardından Genel Kurul'da yapılan ve özel bir çoğunluk aranmayan oylamada çoğunluğun oyu fezleke doğrultusunda olursa milletvekilinin dokunulmazlığı kaldırılıyor. Anayasanın 83. maddesine göre, siyasi parti grupları, dokunulmazlıkoylaması konusunda görüşme yapamıyor, karar alamıyor.

MİLLETVEKİLLİĞİ DEVAM EDİYOR AMA...

Dokunulmazlığı kaldırılan milletvekilinin, milletvekilliği devam ediyor. Dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekili, sadece dokunulmazlık hangi iddia için kaldırılmışsa o iddiadan yargılanabiliyor. Anayasanın 83. maddesi uyarınca dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekili yargılandığı sırada seçimler yenilenir ve yeniden milletvekili seçilirse, yargılama için tekrar kazanılan dokunulmazlığın tekrar kaldırılması gerekiyor.

MİLLETVEKİLLİĞİNİN DÜŞMESİ


Milletvekilliğinin sona ermesi, anayasanın "Milletvekilliğinin düşmesi" başlıklı 84. maddesinde düzenleniyor. Devamsızlık, milletvekilliğiyle bağdaşmayan işler gibi hâllerde milletvekilliğinin düşmesini de düzenleyen 84. madde, Erdoğan'ın işaret ettiği 14. madde bağlamındaki yargılamalarda kesinleşmiş hüküm arıyor. 84. madde bu konuda, "Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma halinde düşmesi, bu husustaki kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle olur" hükmünü taşıyor. Buna göre, dokunulmazlığı kaldırılarak yargılandıktan sonra yerel mahkemede hüküm giyen ve hakkındaki bu karar temyiz aşamasında (Yargıtay) kesinleşenlerin milletvekiliği, Anayasa Mahkemesi de itirazı reddetmişse, kesinleşmiş yargı kararının TBMM Genel Kurulu'na bildirilmesiyle düşüyor.

DOKUNULMAZLIĞI KALDIRILAN VEKİL NASIL İTİTRAZ EDEBİLİR?


Dokunulmazlığı kaldırılan veya TBMM üyeliği düşürülen milletvekili veya başkaları, bu kararlara Anayasa Mahkemesi nezdinde 7 gün içinde itiraz edebiliyor. Anayasa Mahkemesi bu itirazları 15 gün içinde kesin karara bağlıyor.

İŞTE 54. MADDE

Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un konuya ilişkin 54. maddesi şu hükmü taşıyor:

(1) Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya milletvekilliğinin düşmesine ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi kararlarına karşı, ilgili milletvekili veya milletvekili olmayan bakan ya da bir diğer milletvekili, kararın alındığı günden başlayarak yedi gün içinde kararın Anayasaya, kanuna veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğüne aykırılığı iddiasıyla iptali için Mahkemeye başvurabilir. Bu talep onbeş gün içinde kesin olarak karara bağlanır.

(2) İptal taleplerinde Mahkeme, ilgilinin ibraz etmesini beklemeksizin gerekli evrakı doğrudan getirtir.

Bu sürecin ardından TBMM üyeliği düşen milletvekili, hakkındaki hüküm uyarınca cezaevine giriyor.